001 : vaYaa-vana Aqavaa ronafa^rosT mhNajao kaya Æ

 

}YNa kiTbaMQaIya T/a^ipkla vaYaa-vana mhNajao vanap`doSa jaoqao ]Mca vaRxa }YNa hvaamaana AaiNa BarpUr pa}sa Asatao. kahI vaYaa-vanao ASaI Aahot ijaqao raoja ikmaana 1 [Mca pa}sa pDtao.

vaYaa-vanao hI Aif`ka , AiSayaa , Aa^sT/oilayaa AaiNa dixaNa Amaoirkocyaa maQyaBaagaat AaZLtat.

A^maoJaa^na vaYaa-vana ho jagaatIla savaa-t maaozo vaYaa-vana Aaho.

 

002 : vaYaa-vanao kuzo kuzo Aahot Æ

 

vaYaa-vanao hI ]YNa kiTbaMQaat T/a^ipk Aqaa-t makrvaR<a AaiNa kk-vaR<a yaMacyaa maQaIla p`doSaat AaZLtat. yaa p`doSaat saUyaa-cao }na far kDk Asato AaiNa saUya- javaLpasa vaYa-Bar raojaca Asaa p`kaSatao %yaamauLo yaoqaIla hvaamaana }YNa AaiNa isqar Asato.

Anaok doSaMamaQyao vaYaa-vanao AaZLtat.kahI doSaMat far maaozI vaYaa-vanao Aahot to doSa puZo idlyaap`maaNao Aahot :

1. ba`aiJala

2. kMagaao …Domaa^Ë^iTk irpiblak

3. po$

4. [MDaonaoiSayaa

5. kaolaMibayaa

6. papuAa nyaUiganaI

7. vhonaoJauelaa

8. baaoilaivayaa

9. [email protected]

10.saurInaama

 

003. vaYaa-vana ksao banato Æ

 

p`%yaok vaYaa-vana ho svat:purto vaogaLo Asaloa trIhI kahI gaaoYTI sava-ca vaYaa-vanaMa maQao saar#yaa Asatat.

1. ivaiSaYT sqaana laaokoSana : vaYaa-vanao hI }YNa kiTbaMQaat Asatat.

2. pa}sa : vaYaa-vanaacyaa p`doSaat pa}sa ha vaYaa-laa ikmaana 80 [Mca [tka pDtaoca.

3. CPpr Aqavaa k^naa^pI : vaYaa-vanao hI ek CPpr dotat.ho CPpr mhNajao javaL javaL Asalaolyaa JaaDMacyaa SaaKa va palavaI yaMacaa banalaolaa qar Asatao. vaYaa-vanaamaQaIla bahutok CaoTI JauDupo AaiNa p`aNaI ho yaa  

CPpraKalaIca rhatat.ho CPpr jaimanaIpasaUna 100 fUT ]McaIvar AsaU Sakto.

4. jaOva ivaivaQata baayaao Dayavhisa-TI : vaYaa-vanaMamaQyao ]cca stracaI jaIvaSaas~Iya iBannata ikMvaa jaOva ivaivaQata AaZLto.sava-ca sajaIvaManaa jaIvaivaivaQata hI saM&a Aaho  ,jasao kI vanaspit p`aNaI va baurSaI

pyaa-varNaat AaZLNaaro sava-ca jaIva.Saas~&Macaa Asaa ivaSvaasa Aaho kI pRqvaIvarIla sava- p`aNaI va vanaspit yaMapOkI javaLpasa 50 Tkko vaYaa-vanaMamaQyao vaastvya krtat.

 

5.iBanna iBanna p`aNyaMacao AaiNa vanasptIMcao isaMibaAa^iTk saMbaMQa.

 

vaYaa-vanaatlao vaogavaogaLo jaIva bahuQaa ek~ca kama krt Asatat.isaMibaAa^iTk saMbaMQa mhNajao ek Asaa saMbaMQa jyaat daona iBanna jaIva ekmaokalaa madt k$na fayada k$na Gaotat.

]dahrNaaqa- vaRxa mauMgyaManaa ][email protected] ASaI Garo va saaKr tyaar krtat ,yaalaa p`itsaad mhNaUna mauMgyaa JaaDacaI panao KaNaa-yaa kITkMapasaUna JaaDMacao saMrxaNa krtat.

 

004.CPpr Aqavaa k^naa^pI mhNajao kaya Æ

 

vaYaa-vanaat bahutok vanaspit AaiNa p`aiNajaIvana ho jaMgalaacyaa jamaInaIvar naahI tr varcyaa pNa-rajaIt AaZLto.yaa pNa-rajaIcyaa jagaalaaca AapNa CPpr mhNatao, ho CPpr jamIanaIpasaUna 100 fuTMapoxaa jaast ]McaIvar AsaU Sakto, AaiNa to vaRxaMacyaa ekmaokavar psarNaa-yaa fMaVa va panao yaMacao banalaolao Asato.Saas~&Macaa Asaa AMdaja Aaho kI vaYaa-vanaatIla 70 – 90 Tkko

jaIvana ho vaRxaMavarca AaZLto.yaamauLo vaYaa-vana ho vanaspit AaiNa p`aNaIjaIvanaacao samaRw AaEayasqaana banato.Aaplyaalaa caMagalao maahIt Asalaolao ik%yaok p`aNaI – maakDo, baoDUk ,sarDo, , pxaI, sap- ,slaa^qa AaiNa lahana maMajaro [.ho yaa CPprat AaZLtat. yaa CPpratIla pyaa-varNa ho jaMgalaacyaa jamaInaIcyaa pyaa-varNaapoxaa far vaogaLo Asato, ,,idvasaa jaMgalaacyaa [tr BaagaMapoxaa CPpr ho jaast garma va kaorDo Asato , AaiNa yaoqao rhaNaaro p`aNaI va vanasptI ho ivaSaoYa%vaanao yaoqaIla jaIvanaaSaI saravalaolao Asatat.]dahrNaaqa- CPpratIla panaMacyaa ivapulatomauLo toqao kahI fuTMacyaa plaIkDcao naIT idsaU Sakt naahI , AaiNa CPprat rhaNaaro p`aNaI saMpka-saazI ]cca svaratIla haka Aqavaa BaavapUNa- gaaNaI yaavar AvalaMbaUna Asatat. JaaDMamaQaIla AMtrMamauLo kahI CPprvaasaI p`aNaI vaRxaMacyaa maaqyaava$na [kDo itkDo ifrNyaasaazI ]Dtat , trMgat jaatat  ikMvaa ]DI maartat.

Saas~&Manaa yaa CPpracaa AByaasa krNyaamaQyao pUvaI-pasaUna rsa Aahoca pNa vaYaa-vanaacyaa ]McaImauLo saMSaaoQana AataAatapya-Mt AvaGaD haoto. Aaja daorIcao pUla,iSaDI ,manaaoro ASaa ivaSaoYa sauivaQaMamauLo Saas~& yaa CPpracyaa gauiptMacao saMSaaoQana k$ Saktat.CPpr ha vaYaa-vanaatIla Anaok qarMapOkI ek qar Asatao.Davyaa baajaUcaI AakRtI pha mhNajao [tr qarhI idsatIla varcaa majalaa,Kalacaa majalaa,JauDupMacaa qar AaiNa jaMgala jamaIna.

 

005 : vaYaa-vanaacaI jamaIna.

 

CPpratIla panaMamauLo bahuQaa vaYaa-vanaatIla jamaInaIcaa Baaga ha AMQaara AaiNa dmaT haotao.satt saavalaI AsalaI trI vaYaa-vanaatIla jamaIna ha jaMgalaacyaa pyaa-varNaacaa ek mah%vaacaa Baaga zrtao.

jaMgalaacyaa jamaInaIvar pdaqa- kujaNyaacaI iËyaa haoto. yaa kujaNyaacyaa iËyaot baurSaI AaiNa saUxmajaIva yaMa saarKo ivaGaTk jaIva ho maRt vanaspit AaiNa p`aNaI yaMacao GaTk vaogaLo k$na ][email protected] AaiNa paoYak pdaqa- puna: ]pyaaogaat AaNaUna dotat.

vaYaa-vanaatIla ik%yaok AvaaZvya p``aNaI jaMgalaacyaa jamaInaIvar AaZLtat ,yaMamaQyao h<aI, TapIr, jaagvaar ASaa p`aNyaMacaa samaavaoYa haotao.

 

201.vaYaa-vanaMamaQyao Anaok p`karcao p`aNaI va vanaspit ka AaZLtat Æ

 

}YNa kiTbaMQaatIla vaYaa-vanao pRqvaIvar BarpUr p`maaNaat AnaokivaQa sajaIvaManaa AaEaya dotat.

jarI vaYaa-vanao pRqvaIcyaa pRYzBaagaacao 2 poxaa kmaI xao~ vyaapt AsalaI trI tI pRqvaIvarIla 50 poxaa AiQak p`aNaI va vanaspit yaManaa AaEaya dotat.

vaYaa-vanao iktI samaRw Aahot yaacao daKlao pha :

1. vaYaa-vanaMamaQyao jagaatIla 250000 &at vanasptI p`karMapOkI 170000 p`kar saapDtat.

2. [email protected] saMsqaanao yaoqao baoDkMacyaa 81 p`jaatI idsatat pNa maadagaaskr jao [email protected] poxaa lahana Aaho toqao saumaaro 300 p`kar Asaavaot.

3. yauraopmaQyao fulapaKrMacyaa 321 p`jaatI Aahot tr po$maQaIla vaYaa-vanaat (mana na^Sanala pak- 1300 p`jaatI Aahot.

 

vaYaa-vanaMamaQyao p`aNaI va vanasptI yaMacaI maaozI ivapulata Asato yaacaI karNao puZo idlyaap`maaNao Aahot.

 

1. hvaamaana : vaYaa-vanao hI }YNa kiTbaMQaat Asatat %yaamauLo %yaManaa BarpUr saUya-p`kaSa imaLtao vanasptI p`kaSapakiËyaomauLo yaa saUya-p`kaSaacao $pMatr }jao-t krtat.vaYaa-vanaat BarpUr saUya-p`kaSa ]plabQa Asatao mhNajaoca toqao BarpUr }jaa- ]plabQa haoto.hI }jaa- vaRxa va vanasptIMmaQyao saazivalaI jaato va %yaa vanasptIMnaa p`aNaI BaxaNa krtat.ASaa p`karo BarpUr Anna ]plabQa haoto mhNaUna yaa izkaNaI p`aNaI va vanaspit yaMacyaa Anaok p`jaatI AaZLtat.

2. CPpr : vaYaa-vanaatIla CPpramauLo vanasptIMnaa vaaZNyaasaazI va p`aNyaManaa jagaNyaasaazI BarpUr jaagaa ]plbQa Asato.ivaivaQa jaIva p`jaatIMcyaa prspr sahkayaa-saazI ho CPpr Anna , Aasara va lapNyaasaazI jaagaa yaMacao ek navao jagaca p`dana krto.]dahrNaaqa- ba`aomalaoD\sa\ naavaacao vaRxa yaa CPprat Aaplyaa panaMamaQyao paNaI saazvatat.baoDkasaarKo p`aNaI yaa panaMamaQaIla paNyaacaa ]pyaaoga iSakarIsaazI va AMDI GaalaNyaasaazI krtat.

 

202.vaYaa-vanaatIla sastna p`aNaI

 

}YNa kiTbaMQaatIla vaYaa-vanao Anaok p`karcyaa sastna p`aNyaManaa AaEaya dotat.

 

203.vaYaa-vanaatIla pxaI

 

}YNa kiTbaMQaatIla vaYaa-vanao Anaok p`karcyaa pxyaManaa AaEaya dotat.

 

204.vaYaa-vanaatIla sarpTNaaro p`aNaI

 

}YNa kiTbaMQaatIla vaYaa-vanao Anaok p`karcyaa sarpTNaaryaa p`aNyaManaa AaEaya dotat.

 

205.vaYaa-vanaatIla maasao

 

}YNa kiTbaMQaatIla jalas~aotMamaQyao – nadI, KaDI, tlaava, DbakI [.maQyao  Anaok p`karcao  gaaoD paNyaatIla p`jaatIMcao maasao vaastvya krtat.eka A^maoJaa^nacyaa p`doSaat %yaMacyaa 3000 cyaa var &at p`jaatI Aahot AaiNa kdaicat [email protected] A&at p`jaatI AsaU SaktIla.

gaaoD paNyaacyaa ma%syaalayaMamaQyao zovalaolao }YNa kiTbaMQaIya maasao maULcao vaYaa-vanaatIlaca Asatat.eMjalaifSa,inaAa^na ToT/a,iDsksa AaiNa saamaanya AlgaI KaNaaro k^T ifSa Asao maasao ho dixaNa AmaoirkotIla }YNa kiTbaMQaIya jaMgalaatlaoca Aahot.D^inaAa^sa,gauramaI,sayaamaI fayaiTMga ifSa bao+a AaiNa @laa]na laa^ca ho maasao maa~ AiSayaatlao Aahot.

 

206.vaYaa-vanaatIla kITk

 

vaYaa-vanaat AaZLNaaro bahutok p`aNaI ho kITk yaaca p`karat yaotat.Saas~&ManaI vaNa-na k$na naavao idlaolyaa p`aNyaMacyaa sava- p`jaatIMmaQalyaa inadana ek catuqaa-MSa yaa baITlasa\ Aahot, AaiNa baITlasa\cao saumaaro 500 ,000 p`kar Aist%vaat Asalaolao maahIt Aahot.

 

301.vaYaa-vanaatIla laaok

 

}YNa kiTbaMQaatIla vaYaa-vanaat vanavaasaI laaok rhatat jao Anna Aasara va AaOYaQao yaa saazI saBaaovatalacyaa inasagaa-var AvalaMbaUna Asatat.Aaja farca qaaoDo vanya laaok parMparIk pwtInao rhatat.bahutok laaokMacyaa jaagaI baaho$na Aalaolao laaok sqaaiyak Jaalao Aahot Aqavaa laaokMacyaa sarkarManaI %yaManaa %yaMacyaa (jaunyaa) jaIvanapwtI saaoDNyaasa Baaga paDlao Aaho. ]rlaolyaa vanya laaokMapOkI jaastIt jaast laaok A^maoJaa^nacyaa AaEayaalaa Aahot trI yaa laaokMavarhI AQauinak jagaacaa pgaDa pDlaa Aahoca.ho laaok AjaUnahI parMparIk iSakarIsaazI va ek~ jamaNyaasaazI jaMgalaacaaca ]pyaaoga krtat. bahutok AmaoirMiDyana laaok – hllaI %yaManaa ho naava imaLalao Aaho – pIk kaZtat jasao koLI,ma^inaAa^k, AaiNa tMadUL.paScaa%ya saamaana vaaprtat (jasao QaatUcaI BaMaDI,tvao AaiNa GargautI ]pkrNao nagarManaa va SahrManaa BaoTI do}na Anna va ]pyaaogaacyaa vastU baajaarat AaNatat.trI ho jaMgalavaasaI laaok Aaplyaalaa  vaYaa-vanaaba_la KUp kahI iSakvaU Saktat.AajaarMavarIla ]pcaarMasaazI AaOYaQaI vanasptIcao ]pyaaoga yaa baabatIt %yaMacyaa &anaalaa taoD naahI AaiNa %yaManaa A^maoJaa^nacyaa vaYaa-vanaacyaa jaIva pyaa-varNa saMbaMQaMacaI ]<ama jaaNa Aaho.

AiÍkot maULcao rihvaasaI Asalaolao jaMgalavaasaI laaok Aahot, ,saamaanyat: to ipgmaI mhNaUna AaoLKlao jaatat.%yaMacyaatIla savaa-t ]Mca maaNaUsa jaao mbaUTI mhNaUna AaoLKlaa jaatao tao @vaicatca  5 fuTapoxaa jaast ]Mca Asatao.%yaMacyaa lahana AakaramauLo %yaMacaI jaMgalaat ihMDNyaa ifrNyaacaI xamata ]Mca maaNasaMapoxaa jaast Asato.

 

302.vaYaa-vanaatIla mahana saMskRtI

 

Aaja bahutok jaMgalavaasaI lahana vas%yaaMtUna rhatat , TaoLInao iSakar krtat AaiNa ek~ jamatat.pUvaI- }YNakiTbaMQaIya vaYaa-vanaat AaiNa Baaovatalacyaa p`doSaat kahI mahana saMskRtI hao}na gaolyaa jaSaa maayaa, [nka AaiNa A^JTok jyaManaI jaiTla samaajarcanaa k$na iva&anaalaa maaozo yaaogadana idlao.

Aaja Aaplyaa puZo jyaa pyaa-varNa samasyaa Aahot %yaManaa yaa saMskRtIMnaa doKIla taoMD Vavao laagalao jasao kI – jaMgalaMacaI Amaap hanaI, jaimanaIcaI QaUp, Ait laaoksaM#yaa, paNyaacao duiBa-xya.maayaa saMskRit baabat tr Asao AsaU Sakola kI pyaa-varNaacao mayaa-dobaahor nauksaana Jaalyaanao %yaMacaa ivanaaSa Jaalaa Asaavaa.

 

303.maULcyaa rihvaaSaMacao AaOYaQaI vanasptIM ba_lacao &ana

 

vaYaa-vanaMacyaa saMSaaoQanaacaa far ]<aoijat krNaara ek Baaga mhNajao eqnaaobaa^TnaI Aqaa-t toqaIla AaidvaasaI Aajaar AaiNa raogaacyaa ]pcaarasaazI vanasptIMcaa ]pyaaoga ksaa krtat yaacaa AByaasa.jaMgalavaasaI laaokManaa ,AaOYaQaI vanaspit AaiNa sap-dMSaapasaUna gaLvaMapya-nt sava- AajaarMavarcao ]paya, yaaba_la ivaSvaasa basaNaar naahI Asao &ana Asato.

Aaja pya-nt paScaa%ya jagaat vaaprlaI jaaNaarI Anaok AaOYaQao hI vanasptIMpasaUna banavalaolaI Aahot %yaa pOkI 70 vanasptI yaa kk-raoga raoQak gauNaQama- Asalaolyaa mhNaUna yaU.esa.na^Sanala k^nsar [insTT\yaUT kDUna maanyata p`aPt Aahot AaiNa %yaa kovaL }YNa kiTbaMQaIya vaYaa-vanaatca saapDtat.

KoDogaavaatIla vaOdU ikMvaa Samana yaalaa AaOYaQaI vanasptIMcao Kasa &ana Asato.Samana ha ]%sava ikMvaa Qaaima-k ivaiQa k$na AajaarI [email protected] Baaovatalacyaa jaMgalaatUna gaaoLa kolaolyaa AaOYaQaI vanasptI vaap$na [laaja krtao.

 

304.A^maoJaa^nacyaa AaidvaasaI laaokMacao kaya Jaalao Æ

 

iËstaofr kaolaMbasanao 15vyaa Satkat navyaa jagaacaa SaaoQa laavalaa %yaa pUvaI- AMdajao 7 – 10 imailayana AmaoirMiDyana laaok Amaoirkna [MiDijanasa pIplsa yaa saazI saM&a ho AmaoirkotIla vaYaa-vanaat rhat haoto , %yaa pOkI inammao ba`aiJalamaQyao haoto.A^nDIja AaiNa A^maoJaa^nacyaa p`doSaat maaozI Sahro Aist%vaat haotI.%yaManaI SaotIp`Qaana samaajavyavasqaa svaIkarlaolaI haotI.

yauraoipyana laaokMacyaa AagamanaanaMtr maQya AaiNa dixaNa AmaoirkotIla maULcyaa saMskRtIMcaa AMt Jaalaa.yauraoipyana laaokManaI %yaMacyaa baraobar raoga AaNalao jyaa mauLo kahI dSalaxa AmaoirMiDyana laaok marNa pavalao AaiNa ho baahorcao laaok Aalyaa naMtrcyaa 100 vaYaa-t AmaoirMiDyanaMacaI saM#yaa 90 naI kmaI JaalaI.iSallak raihlaolao maULcao rihvaasaI ho jaMgalaacyaa AMtBaa-gaat rhat haoto , ek tr yauraoipyanaManaI %yaManaa itkDo Zklalao haoto ikMvaa to prMpronausaar CaoTo gaT k$na toqao rhat haoto.

 

305.vaYaa-vanaatIla baalako

 

tI TIvhI phat naahIt ,[nTrnaoT vaaprt naahIt ikMvaa ivhiDAao gaoma KoLt naahIt trI kdaicat vaYaa-vanaatIla baalako tumhI krta %yaa pOkI KUpSaa gaaoYTI krtat.tI ima~Mabaraobar KoLtat ,%yaMacyaa kuTMubaalaa Garkamaat madt krtat AaiNa SaaLot jaatat.

“ vaYaa-vanaatIla baalako ” sava-saamaanya Amaoirkna baalakacyaa tulanoat inasagaa-cyaa saainnaQyaat jaast Asatat %yaamauLo tI ASaa gaaoYTI iSaktat jyaa %yaManaa %yaMacyaa Baaovatalacyaa pyaa-varNaat ]pyaaogaI Asatat.maasao pkDNao, iSakar krNao, garjaocyaa vastU va Anna jaMgalaatUna gaaoLa krNao yaa gaaoYTI barIcaSaI maulao far lahana vayaapasaUna iSaktat.majaosaazI KoLacyaa maOdanaavar Aqavaa Saa^ipMga maa^la maQyao jaaNyaa eovajaI, A^maoJaa^na saar#yaa p`doSaatIla lahana maulao %yaMacaa baraca vaoL Garabaahor jaMgalaat ,naVMavar AaiNa jalap`vaahavar KoLNyaat vyatIt krtat.

 

401.vaYaa-vanao mah%vaacaI ka Aahot Æ

 

vaYaa-vanao pRqvaIcyaa pirsaMsqaosaazI mah%vapUNa- Aahot karNa :

vaYaa-vanao hI …

1. Anaok vanasptI AaiNa p`aNaI yaManaa AaEaya dotat.

2. jagaacao hvaamaana isqar krNyaasa madt krtat.

3. pUr, duYkaL AaiNa jaimanaIcaI QaUp yaMapasaUna bacaava krtat.

4. Anna AaiNa AaOYaQao ]plabQa krtat.

5. TaoLInao rhaNaaryaa laaokManaa AaEaya dotat.

6. BaoT doNyaasaazI AakYa-k sqaana Aahot.

 

402.vaYaa-vanao hvaamaana isqar krNyaasaazI madt krtat

 

vaYaa-vanao vaatavarNaatIla kaba-na Daya Aa^@saa[D SaaoYaUna Gaotat AaiNa hvaamaana isqar haoNyaasa madt krtat.vaatavarNaatIla p`maaNaapoxaa jaast kaba-na Daya Aa^@saa[D ha glaaobala vaa^ima-Mga pRqvaIcaI tapvaaZ k$na havaamaanaat badla haoNyaasa sahayya krtao ,Asao maanalao jaato.yaamauLo glaaobala vaa^ima-Mga pRqvaIcyaa tapvaaZI ba_la baaolatManaa vaYaa-vanaManaa mah%va Aaho.vaYaa-vanao hI pa}sa AaNaUna tapmaana kmaI krtat AaiNa sqaainak hvaamaanaavarsauwa pirNaama krtat.

 

403.vaYaa-vanao vanaspit AaiNa vanyajaIva yaManaa AaEaya dotat.

 

vaYaa-vanao jagaatIla Anaok vanaspit AaiNa p`aNyaMacyaa p`jaatIMnaa AaEaya dotat ,yaamaQyao saMkTat Asalaolyaa Anaok p`jaatIMcaa samaavaoYa haotao.jaSaI jaMgalao taoDlaI jaatat ¸Anaok p`jaatIMnaa naYT haoNyaacao dudO-va yaoto.kahI p`jaatI kovaL %yaMacyaa naOsaiga-k vasaitsqaanaatca jagaU Saktat.p`aiNasaMga`halayao sava-ca p`aNyaMacao rxaNa k$ Sakt naahIt.

 

404.vaYaa-vanao jalacaË vaa^Tr saayakla caalaU zovaNyaasa madt krtat.

 

vaYaa-vanao jalacaË vaa^Tr saayakla caalaU zovaNyaasa madt krtat.yaU.esa.jaIAa^laa^ijakla savho- yaMacyaa Anausaar ¸ “ jalacaË jao hayaD/a^laa^ijakla saayakla mhNaUna &at Aaho ¸ to BaUpRYzalagat ¸ BaUpRYzapasaUna ]Mcaavar AaiNa BaUpRYzaKalaI satt caalaNaarI paNyaacaI halacaala vaNa-na krto.”

jalacaËat vaYaa-vanaacaa sahBaaga Asatao tao Asaa :

]%saja-na p`iËyaonao vaatavarNaatIla paNyaat vaaZ krNao yaoqao p`kaSapakiËyaa haot Asatanaa paNaI baahor Taklao jaato.ho paNaI Aaolaavaa pavasaacao Zga tyaar krNyaat madt krto ¸Zga puna: paNaI vaYaa-vanaavar saaoDtat.A^maoJaa^nacyaa p`doSaat  50 – 80 Tkko paNaI pyaa-varNaacyaa jalacaËat iTkUna rhato.

jaovhMa jaMgalao taoDlaI jaatat tovhMa¸ vaatavarNaat jaaNaaro paNaI kmaI haoto AaiNa %yaamauLo pavasaacao p`maaNa kmaI hao}na kQaI kQaI duYkaL pDU Saktao.

 

405.vaYaa-vanao maRdaQaUp kmaI krtat. 

 

vaYaa-vanaatIla vaRxaMacaI AaiNa vanasptIMcaI mauLo maatIlaa Ga+ pkDUna zovaayalaa madt krtat.jaovhMa JaaDo taoDlaI jaatat tovhMa jamaInaIcao rxaNa krNaaro kahIca ]rt naahI AaiNa maatI pavasaanao pTkna vaahUna jaato.maatI vaahUna jaaNyaacyaa yaa p`iËyaolaa maRdaQaUp haoNao mhNatat.maatI paNyaabaraobar vaahUna naVMamaQyao jaato %yaanao maaSaManaa AaiNa maaNasaManaa samasyaa inamaa-Na haotat.maaSaManaa ~asa haotao karNa paNaI ZgaaL ApardSa-k haoto AaiNa maaNasaManaa ~asa haotao karNa paNyaatIla GaaNaIcao p`maaNa vaaZlyaamauLo ]qaL jalamaagaa-va$na naavaa caalavaNao AvaGaD haoto. yaatca SaotkrI jamaInaIcaa varcaa maatIcaa qar GaalavaUna basatat jaao pIk vaaZNyaasaazI mah%vaacaa Asatao.


501.vaYaa-vanao naYT ka kolaI jaat Aahot Æ

 

--drvaYaI- vaYaa-vanaacaa nyaUjasaI-cyaa Aakaracaa Baaga taoDUna naYT kolaa jaatao.%yaa jaMgalaat rhat haoto to vaRxa AaiNa p`aNaI ektr martat ikMvaa %yaManaa dusaro jaMgala SaaoQaUna toqao Gar krNao Baaga Asato.

vaYaa-vanao naYT ka kolaI jaat Aahot Æ

vaYaa-vanao naYT haoNyaalaa ikMvaa inava-naIkrNa haoNyaalaa maaNasaoca mau#ya%vaanao jabaabadar Aahot.

maaNasao vaYaa-vanao Anaok karNaMamauLo kapUna Takt Aahot %yaa karNaMamaQyao KalaIla gaaoYTI samaaivaYT Aahot :

1. Gar baMaQaNyaasaazI tsaoca ivastva krNyaasaazI laakUD.

2. SaotI krNyaasaazI lahana va maaozI SaotjamaIna.

3. jyaManaa jagaNyaasaazI Anya kuzohI jaagaa naahI ASaa garIba kRYaIvalaMasaazI jamaIna.

4. janaavarManaa carNyaasaazI jamaIna.

5. rsto tyaar krNyaasaazI jamaIna

 

502.vaYaa-vanaatIla laakDacao AaoMDko banavaNao AaiNa [maartI laakUD jamavaNao.

 

vaYaa-vanaMacyaa ivanaaSaacao mau#ya karNa mhNajao laakDacao AaoMDko banavaNyaacao kama.

GargautI saamaana fina-car¸Garacaa tLBaaga AaiNa baMaQakama ASaa Anaok gaaoYTIMsaazI vaaprlao jaaNaaro Anaok p`karcao laakUD ho AiÍka¸AiSayaa AaiNa dixaNa Amaoirka yaoqaIla }YNakiTbaMQaIya jaMgalaMamaQaUnaca imaLivalao jaato.kahI p`karcao laakDI saamaana ivakt Gao}na [email protected] saMsqaanao Amaoirka saar#yaa doSaatIla laaok ho vaYaa-vanaMacyaa ivanaaSaalaa ]GaDpNao hatBaar laavatat.

laakDacao AaoMDko banaivaNyaacao kama ASaa p`karo krta yao} Sakola jyaa mauLo pyaa-varNaacao nauksaana kmaI p`maaNaat hao[-la.vaYaa-vanaatIla AaoMDko banaivaNyaacao kama ho AitSaya ivaQvaMsak Aaho.maaozI JaaDo taoDlaI jaatat AaiNa jaMgalaatUna frpTt naolaI jaatat.p`vaoSaacao maaga- garIba SaotkrI laaokManaa jaMgalaacao Kaolavarcao Baaga SaotIsaazI Kulao k$na dotat.AiÍkot AaoMDko banivaNyaacao kama krNaaro kamagaar p`aoTIna saazI bahuQaa jaMgalaI saagautIvar AvalaMbaUna Asatat.to AnnaasaazI gaaoirlaa¸hrINa¸icaMpanJaI ASaa vanyajaIvaMacaI iSakar krtat.

saMSaaoQanaatUna Asao idsato kI maaNasaMacaa spSa- na Jaalaolyaa p`aqaimak vaYaa-vanaacyaa tulanaot jaoqao [email protected] kama Jaalao Aaho ASaa vaYaa-vanaat p`aNyaMacyaa p`jaatI far kmaI idsatat. baroca vaYaa-vanaat rhaNaaro p`aNaI badlalaolyaa pyaa-varNaat jagaU Sakt naahIt.

[MQanaasaazI AaiNa baMaQakamaasaazI laakUD imaLivaNyaakrIta sqaainak laaok bahuQaa vaYaa-vanaavarca AvalaMbaUna Asatat.pUvaI-cyaa kaLat ASaa kamaMamauLo pirsaMsqaocao ivaSaoYa nauksaana haot nasao.

maa~ Aajacyaa kaLat ijaqao laaoksaM#yaa jaast Asato ASaa Baagaat vaYaa-vanaatIla laakUD gaaoLa krNaa-yaa laaokMacaI kovaL saM#yaa doKIla far nauksaanakark hao} Sakto.]dahrNaaqa- maQyaAiÍkot vaanDa AaiNa kMagaao inavaa-isatMacyaa CavaNyaMacyaa Baaovatalacyaa jaMgalaat¸kahI izkaNaI tr KraoKr sava-ca JaaDo kaZlaI gaolaI.

 

503.vaYaa-vanaatIla SaotI

 

dr vaYaI- SaotI ]pyaaogaasaazI hjaarao maOla vaYaa-vanao naYT kolaI jaatat.daona mau#ya gaT jao vaYaa-vanaMacao SaotjamaInaI maQyao $pMatr krNyaasaazI jabaabadar Aahot to mhNajao garIba SaotkrI AaiNa mahanagarpailaka.jagaat Anaok izkaNacao garIba SaotkrI %yaMacyaa kuTMubaalaa Anna doNyaasaazI vaYaa-vanao saaf haoNyaavar AvalaMbaUna Asatat.]<ama SaotjamaInaI saMQaI nasalyaanao ho laaok taoDa va jaaLa yaacaa ]pyaaoga k$na vaYaa-vanaacao CaoTo tukDo lahana kalaKMDasaazI saaf k$na Gaotat.ivaSaoYa%vaanao to saaf kolaolaI jamaIna daona ek vaYao- tI jamaIna sa%vahIna hao[-pya-nt vaaprtat %yaanaMtr %yaManaa jaMgalaacyaa Anya Baagaavar sqalaMatr karNao Baaga pDto.  

SaotkIsaMsqaa pUvaI-paxaa jaast vaYaa-vanao saaf krt Aahot ¸ivaSaoYa k$na A^maoJaa^nacyaa p`doSaat ijaqao vaYaa-vanaacao maaozmaaozo p+o saaoyaabaInacyaa SaotIt $pMatrIt kolao jaat Aahot.kahI tj&Manaa Asaa ivaSvaasa vaaTtao kI ek idvasa dixaNa AmaoirkokDo SaotjamaInaIcao [tko xao~ Asaola kI to maQyapiScama Amaoirkocyaa xao~aSaI spQaa- krola.yaatIla bahutok SaotjamaIna hI A^maoJaa^nacyaa vaYaa-vanaMacyaa maaobadlyaat imaLalaolaI Asaola.

 

504.vaYaa-vanaatIla paLIva pSaU

 

A^maoJaa^nacyaa p`doSaat gauro paLNyaasaazI jaMgala saaf krNao hoca vanaivanaaSaacao mau#ya karNa Aaho AaiNa ba`aiJala saQyaa gaaomaMasaacao ]%padna pUvaI-poxaa far jaast krt Aaho.KaVasaazI gauro paLt Asalao trI ¸ baroca jamaInamaalak %yaMacyaa tabyaatIla jamaIna vaaZvaNyaasaazI gaurMacaa vaapr krtat.kovaL jaMgalaacyaa eka Baagaavar gauro zovalyaasa jamaInamaalakalaa %yaa jaMgalaacyaa jamaInaIcao maalakI [email protected] imaLU Saktat.

 

505.vaYaa-vanaat rsto banaivaNao

 

vaYaa-vanaat rsto AaiNa mahamaaga- banivaNyaacao kama sauQaarNaocaI far maaozI xao~o KulaI k$na doto.

ba``aiJala maQyao garIba vasaahtvaasaI¸ vaRxa taoDNaaro AaiNa jamaIna maQyasqa yaManaI kolaolyaa T/ansa A^maoJaa^inayana mahamaagaa-mauLo jaMgalaacao far maaozo xao~ naYT Jaalao. AiÍkot vaRxa taoDNyaasaazI kolaolyaa rs%yaMamauLo GausaKaorManaa p`vaoSa imaLalaa AaiNa %yaManaI iSakar k$na vanya p`aNyaManaa Qaaoka ]%pnna kolaa va %yaManaa jaMgalaI maMasa vaa maMasaahar mhNaUna SahrvaasaIyaMakDo ivakUna Taklao.

 

506.garIbaIcaa vanaivanaaSaatIla sahBaaga

 

vanaivanaaSaat garIbaI far mah%vaacaa sahBaaga doto.vaYaa-vanao hI yaa ga`havarIla savaa-t garIba ASaa Baagaat AaZLtat. vaYaa-vanaat vaa %yaacyaa Aasapasa rhaNaaro laaok jagaNyaasaazI toqalyaaca pirsaMsqaovar AvalaMbaUna Asatat.to fLo va laakUD jamaa krtat ¸jaMgalaI janaavarMacaI iSakar k$na maMasa ivakayalaa zovatat¸AaiNa jyaManaa jaMgalaatlaa ][email protected] maala baahor kaZayacaa Asatao ASaa vyaaparI saMsqaa %yaManaa pOsao dotat.

AapNa paScaa%ya doSaatIla laaok jyaa inavaDIcyaa saMQaIMba_la AaSvast Asatao %yaa yaa garIba ga`amaINa laaokManaa mauLIca laaBat naahIt.yaa garIba laaokManaa mahaivaValayaat iSaxaNa GaoNyaacaI¸ Aqavaa Da^@Tr¸ karKanyaatIla kamagaar ikMvaa saicava banaNyaacaI saMQaI ASaI kQaIca imaLt naahI.%yaManaI [email protected] %yaMacyaa saBaaovatIcyaa jamaInaIvar rhayacao AaiNa %yaManaa toqao jyaa garjaocyaa vastU saapDtIla %yaa vaaprayacyaa.%yaMacyaa garIbaIcaI ikMmat sava- jagaalaa¸ }YNa kiTbaMQaIya vaYaa-vanaMacyaa AaiNa vanyajaIvaMacyaa hanaIcyaa $panao VavaI laagato. yaa laaokMacyaa AavaSyakta pUNa- kolyaaKorIja vaYaa-vanaMacao rxaNa krNao [email protected] naahI.

 

601. AapNa vaYaa-vanaMacao rxaNa ksao k$ Saktao Æ

 

vaYaa-vanao far %vairtpNao naYT haot Aahot.ek caMagalaI baatmaI hI Aaho kI kahI laaok Asao Aahot jyaManaa vaYaa-vanaMacao rxaNa krNyaacaI [cCa Aaho.vaa[-T baatmaI hI Aaho kI vaYaa-vanaMacao rxaNa krNao [tko saaopo naahI.vaYaa-vanao AaiNa %yaatIla vanya p`aNaI saurixat rahUna tumacyaa maulaManaa to AavaDUna %yaMacaa AanaMd laaBaavaa yaasaazI Anaok laaokMacao eki~tpNao kolaolao pirEama AavaSyak Aahot.

vaYaa-vanaMacao AaiNa jara vyaapk sva$pat jagaacyaa pyaa-varNaacao rxaNa haoNyaasaazI kahI p`ya%na mhNajao JaaDaMvar laxya koMid`t krNao AavaSyak Aaho :

1.    iSaxaNaaWaro &ana : pyaa-varNaacao mah%va AaiNa vaYaa-vanaManaa vaacavaNyaasaazI kaya madt krta yao[-la yaacao [trManaa &ana Va.

2.  punar-canaa : jaMgala taoDImauLo ijaqalyaa pirsaMsqaocao nauksaana Jaalao Aaho ASaa izkaNaI JaaDo laavaUna itqalyaa pirsaMsqaocaI punar-canaa kra.

3.  p`ao%saahna : vaYaa-vanao AaiNa vanyajaIva yaManaa hanaI paohaocaNaar naahI ASaa p`karo jagaNyaasa laaokManaa p`ao%saahna Va.

4. p,saar AaiNa sqaapNaa : vaYaa-vanao AaiNa vanyajaIva yaManaa saMrxaNa doNyaasaazI ABayaarNyao sqaaipt kra.

5.  AaQaar : pyaa-varNaacaI hanaI kmaItkmaI hao[-la ASaa p`karo kaya- krNaa-yaa vyaaparI saMsqaanaa AaQaar Va.

 

602.iSaxaNaaWaro vaYaa-vanaMacao saMrxaNa krNao

 

jagaatIla vaYaa-vanaMacao saMrxaNa krNyaasaazI iSaxaNa ha far mah%vaacaa Baaga Aaho.laaokManaI jaMgalaMacao saaOMdya- phavao AaiNa %yaMacao mah%va samajaUna Gyaavao trca laaokManaa %yaMacao rxaNa krNyaacaI garja [email protected] saMsqaanao Amaoirka saarKo paScaa%ya doSa tsaoca baaoilaivayaa AaiNa madagaaskr saarKo vaYaa-vanao Asalaolao doSa ASaa daonhI p`karcyaa doSaMamaQyao pyaa-varNaabaabat iSaxaNa Vavao laagaola.

[email protected] saMsqaanao Amaoirka yaoqao laaokManaI vaYaa-vanaMacyaa ivanaaSaat %yaMacaa sahBaaga kaya Aaho ho samajaUna GaoNao AavaSyak Aaho.

]dahrNaaqa- maha^ganaI saar#yaa vastU KrodI kolyaasa Anya doSaatIla vaYaa-vanao taoDNyaasa sahBaaga idlaa jaatao.jar AapNa Amaoirkna mhNaUna pyaa-varNaaba_la jaaNaUna GaoNyaacaa p`ya%na kolaa tr AapNa samajaU Saktao kI vaYaa-vana naaihsao Jaalyaanao Aaplao kaya nauksaana haoto.AapNa AsaahI inaNa-ya Gao} Saktao kI kahI vastU KrodI krNao Asalyaasa kovaL ASaa vyaaparI saMsqaa va saMGaTnaMakDUna kravaI jyaa vaYaa-vanaalaa madt krt AsatIla.

jyaa doSaat vaYaa-vana Asato toqaIla laokManaa vaYaa-vanaacao mah%va maahIt nasato. SaOxaiNak kaya-ËmaatUna yaa laaokManaa samajaU Sakto kI jaMgalao far mah%vaacyaa saovaa ]plabQa k$na dotat jasao kI svacC paNaI AaiNa jagaat [tr~ kuzohI imaLNaar naahI Asao AaEayasqaana vaRxa va janaavaro yaManaa dotat.maadagaaskr saar#yaa izkaNaI vaastvya Asalaolyaa maulaManaa ho maahIt nasato kI laomaUr Amaoirkot saapDt naahIt.laomaUr [email protected] maadagaaskrmaQyao Asatat evaZo kLlyaavar %yaManaa AanaMd haotao.

 

603. vaYaa-vanaMacao punava-sana krNao AaiNa maUL Avasqaolaa AaNaNao

 

vaYaa-vanaMacao saMrxaNa krNyaacaa p`ya%na krtManaa AapNa ho pNa baGaayalaa hvao kI durvasqaolaa AalaolaI jaMgalao prt sauisqatIlaa kSaI AaNata yaotIla.ek vaYaa-vana navyaanao laavata yaoNao [email protected] Asalao trI kahI vaYaa-vanao taoDUna TaklyaanaMtr puna: barI hao} Saktat.ivaSaoYat: %yaManaa JaaDMacyaa laagavaDItUna kahI madt imaLalaI tr.kahI baabatIt AsaohI [email protected] Aaho kI jaMgala naYT Jaalaolyaa jamaInaIvar sauQaarIt pwtInao SaotI kolaI tr javaLpasacyaa laaokManaa Anna ]plabQa hao[-la.%yaa laaokManaa Anna imaLalao kI ipko laavaNyaasaazI to jaMgalataoD krNaar naahIt.                 

saMSaaoQanaacaa ek AaSaadayak Baaga puratna samaajavyavasqaMakDo phatao jyaa ¸yauraopIyana laaok yaoNyaapUvaI- 15 vyaa Satkat ¸A^maoJaa^nacyaa vaYaa-vanaat rhat Asat.Asao idsato kI to laaok vaYaa-vanaacaI bahuQaa naapIk AsalaolaI jamaIna hI kaoLsaa AaiNa janaavarMacaI haDo vaap$na¸sauipk k$ Saklao.jamaInaIcaa djaa- sauQaa$na¸ jaMgalaivahIna Jaalaolao A^maoJaa^nacao ivaSaala Baaga SaotI krNyaasaazI vaaprta yaotIla.Asao kolyaanao vaYaa-vanaacyaa xao~avar Saot jamaInaIsaazI yaoNaara dbaava kmaI haoNyaasa madt hao[-la.yaapuZoo ¸ Tora p`oTa Asao mhNatat tI maatI vaap$na jaagaitk tapvaaZIcaa saamanaa krta yao[-la¸karNa tI maatI hirt gaRh pirNaama ga`Ina ha}sa [[email protected] doNyaat mah%vaacaa vaayaU ¸ kaba-na Daya Aa^@saa[-D ¸ SaaoYaUna Gaoto.

 

604.pyaa-varNaalaa [jaa haoNaar naahI ASaa p`karo jagaNyaasa laaokManaa p`ao%saahna doNao.

 

%yaMacyaa Baaovatalacyaa jagaalaa kmaI [jaa hao[-la ASaa p`karo jagaNyaasa sava- laaokManaa ]<aojana doNao ha vaYaa-vanao AaiNa pyaa-varNa yaManaa vaacaivaNyaacyaa kamaacaa mah%vaacaa Baaga Aaho. [MQana AiQak kaya-xamatonao vaprNaarI vaahnao caalavaNao ¸AavaSyakta nasaola tovhMa idvao baMd krNao ¸ gaaoYTI punavaa-pr caËat AaNaNao [email protected] ho sagaLo Asao maaga- Aahot jyaamauLo tumhI AaiNa tumacao kuTMuba pyaa-varNaavar haoNaara tumacaa pirNaama kmaI k$ Sakta.                                          

 

pyaa-varNaalaa madt krNyaasaazI maI kaya k$ Saktao Æ

vaYaa-vana Asalaolyaa doSaat Anaok Saas~& AaiNa saMGaTnaa¸pyaa-varNaacao kmaI nauksaana hao[-la¸ASaa p`karo jagaNyaasaazI sqaainak laaokManaa madt krt Aahot. kahI laaok yaa ivacaaralaa  “sasTonaobala DovhlapmaoMT” mhNatat.ASaa sauQaarNaolaa ek ]i_YT Asato¸ to mhNajao laaokMacao jaIvana sauQaarayacao AaiNa %yaaca vaoLI pyaa-varNaacao rxaNahI krayacao.vaYaa-vanaat AaiNa %yaacyaa javaLpasa rhaNaa-yaa laaokMacyaa ]pjaIivakocyaa saaQanaat sauQaarNaa kolyaaKorIja, vanaMacao AaiNa vanyajaIvaMacao,rxaNa krNao far AvaGaD Aaho.saMrxaNa ho sqaainak laaokMacyaa ihtacao Asaola trca saava-jainak ]Vanao kaya- k$ SaktIla        

 

605.vaYaa-vanao AaiNa vanyajaIva yaManaa saMrxaNa dotIla ASaI ]Vanao sqaaipt kra.

 

raYT/Iya ]VanaMasaarKI saMrixat xao~o tyaar krNao ha vaYaa-vanao AaiNa [tr pirsaMsqaa [kaoisasTIma yaMacyaa saMrxaNaacaa ]<ama maaga- Aaho.saMrixat xao~o yaa ASaa jaagaa Aahot jyaManaa pyaa-varNaamauLo ikMvaa saMaskRitk mah%vaamauLo saMrxaNa imaLto.bahuQaa saMrixat xao~o hI sarkarMacyaa vyavasqaapnaat Asatat va to vanarxak AaiNa rKvaaladar yaMacyaa sahayyaanao ]Vanaacyaa kayaVacaI AMmalabajaavaNaI k$na iSakar vaa vaRxataoD ASaa baokayadoSaIr kR%yaMapasaUna ]Vanaacao saMrxaNa krtat.

Aaja ]Vanao jagaatIla Anaok saMkTga`st p`jaatIMcao saMrxaNa krtat.pMaDa saarKo p`aNaI kovaL saMrixat xao~atca saapDtat. saMrixat xao~at AaiNa %yaacyaa javaLpasacyaa Baagaat rhat Asalaolyaa sqaainak laaokMacao pazbaL imaLalao trca ]Vanao yaSasvaI hao} Saktat.jar sqaainak laaokManaa ]Vanaaba_la AapulakI Asaola tr to saamauihk phara zovaU Saktat jyaamauLo laakDacaI caaorI AaiNa vanya jaIvaMacaI baokayada h%yaa yaMapasaUna ]Vanaacao saMrxaNa k$ Saktat.

]Vanaacyaa vyavasqaapnaat sqaainak laaokMacaa sahBaaga GaoNao ha vaYaa-vanaMacyaa saMrxaNaacaa pirNaamakark maaga- Aaho.sqaainak laaokManaa jaMgalaacaI [tr kuNaahIpoxaa jaast maaihtI Asato AaiNa Anna¸ Aasara va svacC paNaI purvaNaarI ]pjaa} pirsaMsqaa mhNaUna %yaa jaMgalaacao rxaNa krNyaat %yaManaa rsa Asatao.saMSaaoQanaatUna Asao idsato kI kahI baabatIt sqaainak raKIva p`doSa ha raYT/Iya ]VanaMapoxaa A^maoJaa^namaQaIla vaYaa-vanaalaa KraoKr jaast caMagalao saMrxaNa do} Sakola.

vaYaa-vanao Asalaolyaa raYT/Macyaa Aqa-vyavasqaolaa ]VanaMakDUna madthI imaLU Sakto tI prdoSaI pya-TkManaa AakiYa-t k$na¸jao p`vaoSaSaulk dotat¸sqaainak jaMgala maaga-dSa-kalaa p`vaoSaSaulk dotat AaiNa Taoplyaa¸TI SaT- va maNyaMacaI kMkNao yaa saar#yaa hstklaakRtI ivakt Gaotat.

 

606.pyaa-varNaalaa [jaa krt naahIt ASaa saMsqaManaa AaQaar Va.

 

Aaja pyaa-varNaacaI kaLjaI Asalaolyaa Anaok vyaaparI saMsqaa Aahot.yaa saMsqaa punavaa-pr caË [email protected] ¸}jao-caa kmaI vaapr AaiNa [tr doSaMacyaa jatna krNyaacyaa p`ya%naManaa madt krNao ASaa maagaa-MnaI Baaovatalacyaa jagaavar haoNaara %yaMacaa p`Baava kmaI krNyaacao maaga- SaaoQatat.

tumacyaa saarKo ][email protected] AaiNa tumacao maata ipta ASaa saMsqaMacaa maala vaa saovaa ivakt Gao}na %yaManaa AaQaar dotIla tr pyaa-varNaacao klyaaNa hao[-la.

 

saMsqaa pyaa-varNaima~ Aahot ka – ho AaoLKavao Æ

 

607.pirpya-Tna

 

pirpya-Tna hI pyaa-varNaacyaa dRYTInao jabaabadarI GaoNaarI sahla¸ ijaqao inasaga- AaiNa saMaskRitk  AnauBava yaMacao mah%va jaaNalao jaato va AanaMd ]pBaaogalaa jaatao. Pairpya-Tnaanao pyaa-varNaavar Gaatk p`Baava pDayalaa nakao AaiNa sqaainak laaokMacyaa ihtat sahBaaga vhavaa.

 

610.GarI AapNa kaya k$ Sakta jyaanao pyaa-varNaalaa madt hao[-la Æ

 

pyaa-varNaavar pDNaara tumacaa p`Baava kmaI haoNyaasaazI tumhI GarI Anaok gaaoYTI k$ Sakta.

1. garja nasaola tovhMa idvao baMd kra.ivajaocao idvao jaLUna gaolao kI %yaMacyaa jaagaI AiQak }jaa-saxama idvao laavaa.

2. paNaI vaayaa GaalavaU naka.

3. rIsaayakla : vastMUcaa punavaa-pr kra.

4. tumacyaa Aa[- vaiDlaManaa [Mqanasaxama vaahnao caalavaayalaa saMagaa¸AaiNa Gar jaast garma k$ nayao mhNaUna ]<aojana Va.

5. tumacao paLIva p`aNaI tumhalaa nakaosao Jaalyaasa %yaManaa haklaUna do} naka.eKada paLIvap`aNaI ivakt GaoNyaapUvaI- tumhI %yaacaI kaLjaI Gyaayalaa tyaar Aahat yaacaI Ka~I kra.paLIva p`aNaI hI jabaabadarI Aaho.

 

tumhI vaYaa-vanao vaacaivaNyaasaazI KalaIla gaaoYTIMnaI madt k$ Sakta.

 

1. vanya jaIvaMacyaa katDIpasaUna banaivalaolyaa vastU vaap$ naka.

2. jaMgalaatUna AaNalaolao ivalaxaNa paLIva p`aNaI ivakt Gao} naka.tumhI paLIva p`aNyaMacyaa dukanaat caaOkSaI k$ Sakta kI eKada p`aNaI jaMgalaatUna pkDlaolaa Aaho kI baMQanaat janmalaolaa Aaho.baMQanaat janmalaolao    p`aNaI ho %yaa baMQanaacyaa pyaa-varNaaSaI jaast maO~IpUNa- Asatat.

3. punavaa-pr rIsaayakla kolaolaa kagad vaapra.

4. [MDaonaoiSayaa¸malaoiSayaa¸ba`aiJala vaa AiÍka yaoqaUna Aalaolyaa laakDI vastU ¸yaa saRiYTima~ Asalaolyaa ivaËo%yaakDUna Aalaolyaa Aahot yaacaI Ka~I kolyaaiSavaaya¸ivakt Gao} naka. laakUD ho “vaYaa-vana-saurixat” Aaho     

ka Æ ho jaaNaUna GaoNyaacaa caMagalaa maaga- mhNajao %yaavar ‘daKlaa-icanh’ Asaayalaa hvao.daKlaa icanhacao ek ]dahrNa mhNajao  “ ef esa saI saiT-fa[D ” Aqaa-t\ laakUD naOsaiga-k s~aot saMaBaaLUna caalavalaolyaa  

jaMgalaatUna Aalaolao Aaho Asaa daKlaa .

5. vaYaa-vanaMacaa AaiNa %yaatIla vanaspit va p`aNaI yaMacaa jaast AByaasa kra. tumacyaa ima~Manaa va Aa[- vaiDlaManaa saMagaa – vaYaa-vanao ka mah%vaacaI Aahot.